Laugardaginn 14. janúar kl. 15 opnar í Listasafninu fyrsta sýningin á vegum Sjónlistamiðstöðvarinnar. Sýningin nefnist Rými málverksins og er samsýning tólf ungra myndlistarmanna sem eiga það sameiginlegt að takast á við sögu og arfleifð málverksins í listsköpun sinni.

Á sýningunni getur að líta ákveðinn þverskurð þeirra fjölbreyttu hræringa sem nú eiga sér stað í samtíma málverki, þar sem margslungnum áhrifum er kollvarpað og umbreytt í gjöfulu samtali við ólíka miðla, aðferðir og tækni.

Verk listamannanna eru ný og mörg hver gerð sérstaklega af þessu tilefni, þau eru unnin í margskonar efnivið og sýna vel þann þrótt, leikgleði og áræði sem einkennir íslenska samtímalist, á sama tíma og þau varpa áhugaverðu ljósi á þær fjölbreyttu birtingarmyndir sem málverkið hefur tekið á sig undanfarin misseri.

Sýningin ber merki þess að sú afhelgun sem átt hefur sér stað á málverkinu hafi opnað því nýja og áður óþekkta möguleika til könnunar á veröldinni, þar sem fjölþætt efnistök, vinnubrögð og vísanir hafa valdið straumhvörfum, jafnt í efnis-, tækni- og hugmyndafræðilegu tilliti.

Listamennirnir sem þátt taka í sýningunni eru: Arna Óttarsdóttir, Áslaug Íris Katrín Friðjónsdóttir, Bjarni Þór Pétursson, Davíð Örn Halldórsson, Gunnar Már Pétursson, Halldór Ragnarsson, Ingunn Fjóla Ingþórsdóttir, Jeannette Castioni, Kristín Rúnarsdóttir, Logi Bjarnason, Solveig Pálsdóttir og Þorvaldur Jónsson. Sýningarstjóri er Einar Garibaldi Eiríksson.

Við hæfi er að ný Sjónlistamiðstöð hefji starfsemi sína með sýningu á nýjum straumum í íslensku málverki. Hinir ungu listamenn er hér sýna verk sín beita innsæi sínu og ímyndunarafli til framlengingar á möguleikum málverksins, þau opna því ný svæði vitundar og skilnings þar sem allir möguleikar eru opnir. Á sýningunni er sleginn nýr tónn í íslenskri myndlist og fram stígur kynslóð listamanna er vinnur að endurskilgreiningu miðilsins í nútímasamhengi.

Nú er liðin tæplega hálf öld síðan
Donald Judd skrifaði tímamótagrein
sína um Sérþætta hluti þar sem hann
greindi skilmerkilega frá nýrri
afstöðu listamanna til verka sinna
er lýsti sér í því sem hann kallaði
verk sem væri einhvernveginn
hvorki málverk né skúlptúr.
Þarna var hann að lýsa því sem
listheimspekingurinn Rosalind
Krauss skilgreindi síðar sem
Skúlptúr í útvíkkuðu rými en bæði
glímdu þau við að orða þá
tilhneygingu listamanna sjöunda
áratugsins að vilja yfirgefa hið
fyrirframgefna og upphafna rými
listarinnar sem afmarkað hafði
verið af rammanum og stöplinum.
Nokkru fyrr hafði Franco Fontana
rist sér leið í gegnum strigann,
opnað sér rými líkt og Jackson
Pollock þegar hann sleit dúka sína
af blindrammanum og skellti út
á gólf. Um svipað leyti varpaði
málari rýmisins, Yves Klein sér mót
tóminu og opnaði með því möguleika
sem enn sér ekki fyrir endann á.
Því á einhvern dularfullan hátt
felur gjörðin að mála í sér
frumstætt kall er teygir sig út
yfir rými og tíma, í þann mund að
málarinn tekur upp verkfæri sín
opnast honum víðáttur hugans,
frammi fyrir honum blasa jafnt
hellamálverk forsögulegs tíma,
öndvegisverk listasögunnar sem
og hans eigin samtíma.
Allt frá himinbláma Giottos til
samklipps kúbistanna, frá svarta
ferningi Malevich til samsettra
verka Rauschenbergs, frá eplum
Cézanne til stóra glers Duchamp.
Allar hafa þessar hugmyndir haft
áhrif á þróun málverksins í
samtímanum, því málverk verður
ekki til í tómarými, þar hefur
hver og einn sína viðmælendur í
huga, er næra af sér ný verk í
gjöfulu samtali við fortíð sína.
Málarinn stendur aldrei frammi
fyrir auðum striga, hann er þegar
þakinn hugmyndum áður en málarinn
nálgast hann. Í huga málarans er
striginn rými sem þegar er fullt,
því bæði hugmyndir hans og annarra
flæða um rými hans. Spurning málar-
ans er því fremur hvar málverkið
endar og hvar heimurinn taki við.
Listamennirnir sem hér sýna verk
sín beita innsæi sínu og ímynd-
unarafli til framlengingar á
möguleikum málverksins, þeir opna
því ný svæði vitundar og skilnings
þar sem allir möguleikar eru opnir.
Verk þeirra eru unnin í margskonar
efnivið og sýna vel þann þrótt,
leikgleði og áræði sem einkennir
íslenska samtímalist.
Með verkum sínum móta þeir nýtt
svæði hugsunar, innan rýmis
framsetningar sem er á engan sinn
líkan. Verk þeirra eru ekki
blekkingarmyndir af heiminum,
heldur heimurinn sjálfur.
Á sýningunni getur að líta ákveðinn
þverskurð þeirra fjölbreyttu
hræringa sem nú eiga sér stað í
samtíma málverki.
Sýningin ber augljós merki þess að
sú afhelgun sem átt hefur sér stað
á málverkinu hefur opnað því nýja
og áður óþekkta möguleika til
könnunar á veröldinni.
Á sýningunni er sleginn nýr tónn í
íslenskri myndlist og fram stígur
kynslóð listamanna er vinnur að
endurskilgreiningu miðilsins í
nútímasamhengi.

Einar Garibaldi Eiríksson
Sýningarstjóri

Hér er hægt að hlusta á viðtal við Einar Garibalda, sýningarstjóra sýningarinnar úr útvarpsþættinum Víðsjá á RÚV föstudaginn 13. janúar

Umfjöllun um sýninguna sem birtist í Morgunblaðinu 14. janúar 2012

Sýningin stendur til sunnudagsins 18. mars.
Listasafnið er opið alla daga nema mánudaga frá kl. 12-17
Nánari upplýsingar í síma: 461-2610 eða með tölvupósti: art@art.is